WITTE HERDER BIBLIOTHEEK OF KIMBERLY’S PRIDE
Fokken met honden: deel 1 - 2 - 3 - 4

De geboorte

Een naderende geboorte kondigt zich meestal aan met het onrustig zoeken van de teef naar een plek om haar jongen te kunnen werpen. Sommige teven worden erg rusteloos, proberen holen in de tuin te graven en kranten of doeken te versnipperen om een nest te bouwen. Toch kan de daadwerkelijke geboorte nog dagen op zich laten wachten. De meeste teven zullen vanaf ongeveer 24 uur voor het werpen weinig tot geen voedsel meer tot zich nemen. Ze willen vaker naar buiten om de darmen goed te legen en het rusteloos zoeken verandert in een absolute rustperiode. De lichaamstemperatuur daalt met een hele graad en zelfs meer. Op dit tijdstip kan het werpen bij benadering worden uitgerekend door de teef regelmatig op temperatuur te controleren. Enkele uren voor de geboorte zal de temperatuur weer langzaam stijgen tot het normale. Dit gedrag lijkt op het totaal stilleggen van de motor voor een laatste onderhoudsbeurt, alvorens langzaam in kracht toe te nemen en op volle toeren te draaien op het tijdstip van de geboorte. In de diergeneeskunde gaat men er vanuit dat het werpen begint met de eerste sterke perswee.
Vanaf dat tijdstip moet de teef binnen een uur of sneller de eerste pup werpen. In de eerste fase van het werpen wordt de vulva dik en vochtig en verwijdt zich. Er komt een dikke afscheiding uit en het kan gebeuren dat de teef wat vruchtwater verliest. De hormonen zorgen ervoor dat de baarmoederhals zich verwijdt en de pups in de juiste positie komen te liggen om af te dalen langs de baarmoederhoornen. Dit kan met het kopje naar beneden, maar ook in stuitligging. Vlak voor de geboorte komt er een golf vruchtwater naar buiten (vruchtwater bij honden is heldergroen van kleur), vrij spoedig gevolgd door een in het vruchtvlies gehulde pup. De pup is met de navelstreng aan de placenta verbonden die op een later tijdstip naar buiten komt. Dit kan direct na de geboorte zijn, of vlak voor de volgende geboorte. Het valt aan te bevelen het aantal placenta’s in de gaten te houden en te tellen. Dat is niet altijd gemakkelijk omdat de teef de placenta’s vrij snel op kan eten, zelfs uit de vagina kan vreten waardoor ze onzichtbaar blijven voor de fokker. Toch is deze controle belangrijk, om er zeker van te zijn dat geen placenta’s in de baarmoeder achterblijven. Deze kunnen de teef een enorme baarmoederontsteking bezorgen, waar ze behoorlijk ziek van kan worden. Na de geboorte zal de teef de navelstreng doorbijten en de pup uit de vliezen bevrijden, waarna hij zijn longen zal gaan gebruiken en de ademhaling op gang komt. Dit wonderlijke wezentje vindt over het algemeen zelf direct zijn weg naar de tepels om daar heerlijk te gaan liggen sabbelen.   Veel teven van het Witte Herderras kunnen een geboorte zelfstandig en zonder hulp klaren. Dit is echter niet altijd het geval. Vergelijkingen met teven die zonder de nabijheid van de fokker werpen en teven die de steun en eventueel nodige hulp van de fokker krijgen, laten zien dat de geboortesterfte bij de eerstgenoemde categorie gemiddeld 20% hoger ligt. Hulp kan op ieder moment nodig en levensreddend zijn. Het kan zijn dat de teef de navelstreng niet doorbijt en de pup in de vliezen laat liggen. Op dat moment moet de fokker deze pup helpen om te voorkomen dat de pup sterft aan zuurstofgebrek. Meestal neemt de teef bij een volgende pup zelf de draad weer op en heeft ze geen hulp nodig. Over het algemeen worden de pups met een tussenpose van 20 minuten tot een uur geboren. Soms kan het wat langer duren, maar als de teef rustig ligt en geen persweeën heeft is dat niet verontrustend. Blijft de geboorte van een pup langer dan twee uur achterwege en is de teef onrustig dan kan het zijn dat de pup niet door de baarmoederhals kan komen. Ook kan het gebeuren dat een dode pup in de baarmoederhals de weg belemmert voor een volgende pup. Snelle hulp is hier geboden wil men niet het risico lopen om één of meerdere puppen te verliezen. Het valt aan te bevelen de dierenarts zo snel mogelijk te waarschuwen, zodat hij door middel van het toedienen van een Pythonspuit de weeën kan versterken en weer op gang kan brengen. Is dit niet het geval, dan is ingrijpen noodzakelijk en zal de dierenarts een keizersnee moeten toepassen.
De geboorte van een pup in beeld
De blaas met pup wordt zichtbaar en bij iedere volgende perswee glijdt de pup nu naar buiten. Het is niet nodig om aan de pup te trekken of om de pup op te vangen, bij een normale geboorte kan de teef dit erg goed zelf afhandelen zonder hulp van de fokker.
De pup is geboren en de teef heeft hem bevrijd uit de vliezen om vervolgens de navelstreng af te bijten. De placenta (nageboorte) wordt opgegeten en de pup drooggelikt. Het is verstandig om er voor te zorgen dat de teef niet alle placenta’s opeet om te voorkomen dat ze ernstig aan de diaree raakt.
Een enkele keer als de weeën erg zwaar zijn - wat nog wel eens gebeurt bij een eerste (grote) pup - kan de teef gaan staan om extra kracht te zetten. Ook hier zal de pup waarschijnlijk uiteindelijk zelfstandig uitgedreven worden en is het hooguit zaak om de pup op te vangen zodat deze niet op de grond valt.
Soms worden enkele pups snel achter elkaar geboren, of andersom is een pup erg lang onderweg. Een beetje hulp is dan bijzonder welkom. Als de pup te lang onderweg is dan kan de fokker besluiten de pup te begeleiden door bij iedere perswee zachtjes maar stevig de pup richting buik, dus niet naar achteren! te trekken en snel te bevrijden uit de vliezen om de ademhaling op gang te brengen.
Het beste is dan wel, om zodra de pup zelfstandig ademt de zorg van de pup zo snel mogelijk terug te geven aan de moeder.
Problemen in de eerste week Eclampsie Eclampsie wordt ook wel moederwaanzin genoemd, de moeder klimt als het ware tegen de muren op en kan bij onoplettendheid van de fokker de pups beschadigen en zelfs doodbijten! Door een tekort aan calcium bij een zogende teef, of een tekort of een onjuiste calcium/fosforverhouding in het voedsel kan eclampsie optreden. Een aanval van eclampsie komt meestal voor tussen de tweede en de derde week van het zogen, wanneer de puppy's veel beginnen te drinken. De hond wordt rusteloos en geeft geen melk meer. De teef begint haar interesse voor de pups te verliezen en geeft geen melk meer. Daarna gaat de teef rillen en shaken, ze krijgt hoge koorts, waarna ze verstijfd en een starre blik krijgt. Ze kan op de grond vallen en een epileptische krampaanval krijgen. De krampen kunnen verscheidene uren duren en de sterfte bij voor de eerste keer werpende teven is zo'n 10 tot 30 %. Waarschuw onmiddellijk de dierenarts die de hond een spuit met calcium en een kalmeringsmiddel kan geven. Ook dekken we de teef op het hoofd en hals met een vochtige doek en houd deze doek vochtig, maar let wel op voor onderkoeling van de teef en zorg dat u zo snel als mogelijk bij de dierenarts komt. Grijpt men niet op tijd in, dan kan de hond in coma raken en sterven. Tegenwoordig komt eclampsie niet meer zo veel meer voor door de betere samenstelling van het huidige hondenvoer, belangrijk is dus om te zorgen dat de teef voldoende en goede voedingstoffen binnen krijgt. Eclampsie komt vaker voor bij kleine rassen, maar kan ook voorkomen bij onze Witte Herder. Fading Puppy Syndroom   Na de geboorte moet er worden gekeken of alle puppen intact zijn. Alle openingen van de pup moeten open zijn (anus e.d); het gehemelte moet gesloten zijn, de longetjes vrij van vocht (vruchtwater) en de pups moeten worden gewogen. Het gemiddelde geboortegewicht van de Witte Herder ligt tussen de 400- en 550 gram. Eventuele wolfsklauwtjes moeten binnen drie dagen na de geboorte worden verwijderd. Het Fading Puppy Syndroom (puppysterfte syndroom) is een verzamelnaam van een aantal aandoeningen die tot puppysterfte leiden. In het geval van puppysterfte overlijdt 28% van alle levend geboren pups in de eerste week na de geboorte, 10 % in de tweede week. Verschillende redenen zijn hiervan de oorzaak. Te denken valt aan aangeboren afwijkingen, een gespleten gehemelte, onderontwikkelde organen, afwijkingen van het hart en de bloedvaten, hemofilie, skeletafwijkingen, gesloten openingen, zoals bijvoorbeeld de anus of vernauwing van de slokdarm. Ook niet aangeboren afwijkingen kunnen hun tol eisen.   Onderkoeling De temperatuur in en om de werpkist moet in de eerste levensdagen 25 tot 28 ºC bedragen en kan geleidelijk worden verlaagd naar 25 ºC a 23 ºC op tien dagen na de geboorte (afhangend van de grootte en gezondheid van de pups), tot 18 20 ºC op 25 dagen na de geboorte. De luchtvochtigheid moet op 55-60 % worden gehandhaafd wil men de lichaamtemperatuur handhaven op 39 ºC. Na 3 weken kan de luchtvochtigheid naar normaal (45%) worden terug gebracht.   Ondervoeding:   Door de pups onmiddellijk na de geboorte bij de moeder aan te leggen om te drinken krijgen ze een zo groot mogelijke hoeveelheid colostrum binnen. Deze eerste moedermelk levert de pup de onontbeerlijke antistoffen op om beschermd te zijn tegen infecties van buitenaf. Een pup die niet wil drinken kan een te laag bloedsuikergehalte krijgen met als gevolg onderkoeling. Is de teef niet in staat om voor één of meerdere pups te zorgen; of is een pup te zwak om zelfstandig te drinken, dan is ingrijpen noodzakelijk. Er zijn verschillende hoogwaardige producten in de handel die de tevenmelk kunnen vervangen. Volle koemelk is ongeschikt als vervangende tevenmelk door een ontoereikend eiwit- en vetgehalte en een te hoog suikergehalte. Geitenmelk is een uitstekend vervangingsmiddel!   Melkvergiftiging   Men veronderstelt dat een tweetal redenen oorzaak kunnen zijn voor melkvergiftiging. De voornaamste reden is vaak een baarmoederontsteking van de moeder, waardoor er bacteriën in het bloed en in de melk kunnen komen. Ook door het voor de geboorte geven van te veel mineraalrijk en ruw vezelarm voer aan de teef, kan de darmwerking worden vertraagd en kunnen er rottingsbacteriën in het bloed en in de melk komen. Melkvergiftiging veroorzaakt bloedvergiftiging bij de pups. Tenzij er onmiddellijk wordt ingegrepen zullen de pups sterven. Verschijnselen bij de pups zij n groene diarree, een rode en gezwollen anus, braken en uitdroging en een onophoudelijk klagelijk piepen. Sterfte kan optreden binnen 36 uur.
Weeënzwakte   Weeënzwakte kan een erfelijke afwijking zijn, maar dat is lang niet altijd het geval. Ook de leeftijd van de teef kan een rol spelen, maar ook een erg groot- of erg klein aantal pups kan een oorzaak zijn Er zijn twee soorten weeënzwakte. Primaire weeënzwakte: De teef begint niet met werpen ofschoon de dag dat ze is uitgeteld ruim voorbij is gegaan. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Het kan zijn dat de teef erg weinig pups of slechts één pup heeft, waardoor de weeën niet op gang komen. Ook kan het zijn dat de teef zoveel pups heeft dat de rekbaarheid van de baarmoeder zo gering wordt, dat ook hier de weeën niet goed op gang komen. Er kunnen ook lichamelijke oorzaken zijn. De teef kan een misvormd bekken hebben – vaak na een ongeluk of trauma – waardoor de geboorteweg niet ruim genoeg is. Ook is het mogelijk dat de baarmoedermond niet goed ontsluit of dat er onvoldoende versoepeling van de geboorteweg is. Een te actieve baarmoeder kan de uitdrijving belemmeren omdat de activiteit niet goed gecoördineerd verloopt, de baarmoeder krampachtig samentrekt, waardoor er zuurstofgebrek kan optreden, daar de placenta’s een verslechterde doorbloeding krijgen. In deze gevallen is een keizersnee de enige manier om de pups van een wisse dood te redden. De Keizersnee - Photo’s with kind permission Dana Oprea - Ahlitah Quest.com Secundaire weeënzwakte: Er zijn al enige pups geboren en de teef stopt met werpen. De teef kan na de geboorte van enkele pups oververmoeid zijn geraakt en haar pogingen tot het uitpersen staken. Het kan voorkomen dat een pup een zijligging, een dwars- of rugligging heeft. Ook een afwijkende ligging van de ledematen kan voorkomen. Meestal is deze verkeerde ligging het geval bij pups die reeds dood zijn nog voordat de geboorte heeft aangevangen. Ook hier is een keizersnee de enige manier om de pups, en vaak ook de moederhond, van een wisse dood te redden.
This website was first launched in 1998 - If you have questions about the site or corrections, please mail the webmaster © Pride Webdesign 2016
previous previous